Job shadowing nauczycieli na wyspie Sao Miguel w szkole Escola Basica Integrada w Ponta Garca

2026-05-06
Job shadowing nauczycieli na wyspie Sao Miguel w szkole Escola Basica Integrada w Ponta Garca

Job shadowing nauczycieli na wyspie Sao Miguel w szkole Escola Basica Integrada w Ponta Garca


W dniach od 27 kwietnia do 1 maja 2026 roku troje nauczycieli wzięło udział w programie job shadowing na portugalskiej wyspie Sao Miguel, należącej do archipelagu Azorów. Wyjazd odbywał się w ramach programu Erasmus +, a jego celem było poznanie funkcjonowania lokalnego systemu oświaty, obserwacja zajęć dydaktycznych oraz wymiana doświadczeń z nauczycielami pracującymi w tamtejszej szkole.

Już pierwsze dni pobytu zrobiły na uczestnikach ogromne wrażenie. Szkoła, którą odwiedzili, była nowoczesnym i bardzo dobrze wyposażonym kompleksem edukacyjnym. Była to duża placówka obejmująca wszystkie etapy kształcenia – od przedszkola aż po szkołę średnią – co sprzyjało integracji uczniów i nauczycieli oraz umożliwiało płynne przechodzenie między kolejnymi poziomami edukacji. W szkole uczyli się również uczniowie ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, którym zapewniano odpowiednie wsparcie i warunki do rozwoju. Nauczyciele szczególnie zachwycili się organizacją przestrzeni szkolnej oraz bogatą bazą sportową. Szkoła posiadała własny basen, duże boiska oraz imponującą infrastrukturę sportową. Na szczególną uwagę zasługiwało boisko zewnętrzne, które znajdowało się na dachu hali sportowej – było to niezwykle nowoczesne i funkcjonalne rozwiązanie. Całość usytuowana była w otoczeniu pięknego oceanu, co tworzyło wyjątkową atmosferę sprzyjającą nauce i rekreacji.

Duże wrażenie zrobiła także liczba i różnorodność przestrzeni przeznaczonych do zabawy i aktywności dzieci. Szkoła była doskonale przygotowana do wspierania rozwoju najmłodszych – znajdowało się tam wiele atrakcyjnych miejsc do zabawy, które jednocześnie rozwijały kreatywność i samodzielność uczniów. Wyraźnie widoczne było, że kładzie się tam duży nacisk na wyrabianie niezależności dzieci oraz ich odpowiedzialności za własną naukę.

Portugalski system oświaty, który mieli okazję obserwować, opiera się na nowoczesnych i bardzo efektywnych rozwiązaniach. Szczególną uwagę zwróciło podejście do ucznia – indywidualizacja nauczania, wspieranie kompetencji społecznych oraz budowanie relacji opartych na wzajemnym szacunku. Kolejnym elementem, który wzbudził zainteresowanie była kompleksowość edukacji. Szkoła oferowała szeroki wachlarz zajęć dodatkowych, wspierała rozwój zainteresowań uczniów oraz dbała o ich dobrostan psychiczny i fizyczny. Nowoczesne wyposażenie, świetna organizacja oraz otwartość kadry pedagogicznej sprawiały, że była to placówka na bardzo wysokim poziomie. Nauczyciele docenili również życzliwość i profesjonalizm portugalskich kolegów. Wymiana doświadczeń przebiegała w niezwykle przyjaznej atmosferze, a gospodarze chętnie dzielili się swoimi metodami pracy oraz dobrymi praktykami.Z rozwiązań, które są tu bardzo dobre to rozwiązanie, że każdy uczeń nosi tablet, w którym ma wszystkie podręczniki, nie musi więc nosić książek.

Uczestnicy wrócili zainspirowani nowoczesnymi rozwiązaniami oraz organizacją pracy szkoły, które mogą zostać wykorzystane w polskim systemie edukacji. Wyjazd pozwolił nie tylko poszerzyć wiedzę zawodową, ale także spojrzeć na edukację z nowej, międzynarodowej perspektywy. Na wyspie Sao Miguel system edukacji kładzie duży nacisk na bezpośredni kontakt dzieci z naturą i praktyczne poznawanie ekologii. Już od najmłodszych lat uczniowie nie ograniczają się wyłącznie do nauki w klasie — często uczestniczą w zajęciach terenowych, podczas których wykonują proste doświadczenia biologiczne, obserwują lokalne ekosystemy i uczą się rozumieć zależności zachodzące w przyrodzie.

Szczególną rolę odgrywa współpraca szkół z ośrodkami ekologicznymi, zwłaszcza w miejscowości Furnas. Dzieci regularnie wyjeżdżają tam na warsztaty i zajęcia edukacyjne, które odbywają się w naturalnym otoczeniu — wśród jezior wulkanicznych, gorących źródeł i bujnej roślinności. Dzięki temu uczą się nie tylko teorii, ale też praktycznego podejścia do ochrony środowiska. Stały kontakt z przyrodą sprawia, że młodzi mieszkańcy wyspy rozwijają silne poczucie odpowiedzialności za swoje otoczenie. Od najmłodszych lat poznają zasady segregacji odpadów, oszczędzania zasobów i dbania o planetę. Te nawyki przekładają się na codzienne życie całej społeczności. Efektem takiego podejścia jest wyjątkowo czyste środowisko naturalne. Powietrze na Sao Miguel należy do najczystszych w Europie, co można zauważyć między innymi dzięki obecności krzaczastych porostów — organizmów bardzo wrażliwych na zanieczyszczenia. Ich obecność jest naturalnym wskaźnikiem wysokiej jakości powietrza i potwierdza, że działania edukacyjne oraz ekologiczne przynoszą realne rezultaty.

Innowacja pedagogiczna „Od Azorów do naszej łąki” powstała jako efekt doświadczeń zdobytych podczas job shadowingu na Azorach. Jej głównym celem jest rozwijanie kompetencji przyrodniczych uczniów poprzez połączenie bezpośredniej obserwacji w terenie z poznawaniem odległych ekosystemów świata. Program zakłada aktywne, praktyczne uczenie się, w którym uczniowie stają się badaczami przyrody – zarówno tej najbliższej, jak i tej poznawanej pośrednio. Część I – Badania terenowe naszej łąki i lasu.W pierwszym etapie uczniowie prowadzą obserwacje w najbliższym środowisku – na łące, w parku lub w okolicy szkoły. Część II innowacji – Azory jako inspiracja przyrodnicza.
Drugi etap polega na poznawaniu przyrody Azorów poprzez materiały edukacyjne – prezentacje multimedialne, filmy oraz fragmenty podręczników. Podsumowując udział w job shadowingu należy stwierdzić, że pobyt na Azorach był niezwykle wartościowym doświadczeniem dla nauczycieli w nim uczestniczących.

Projekt realizowany w ramach Akredytacji Erasmusa przeznaczony jest na realizację działań w ramach Akcji KA1 Edukacja Szkolna - Mobilność uczniów i kadry edukacji szkolnej. Wartość projektu (EUR): 92 979 Euro. Nr projektu 2025-1-PL01-KA121-SCH-000312132. Okres realizacji 01.09.2025-31.08.2026. Dofinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Unia Europejska ani Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Materiał jest dostępny na wolnej licencji Creative Commons 4.0.
Godło Polski Miasto Rybnik
Ministerstwo Edukacji Narodowej Kuratorium Oświaty w Katowicach